बाँके / बिहानको घाम नउदाउँदै काँधमा क्यामेरा, झोलामा नोटबुक र कलम, अनि साथमा एउटा पुरानो तर विश्वासिलो साइकल। यही दृश्य बाँकेका धेरै गाउँमा वर्षौंदेखि परिचित बनेको छ। साइकल चढेर घटनास्थल पुग्ने, नागरिकका समस्या सुन्ने र तिनलाई समाचारका माध्यमबाट सम्बन्धित निकायसम्म पुर्‍याउने पत्रकार हुन् दिनेश ठाकुर।

आज सूचना–प्रविधि र आधुनिक यातायातको युगमा अधिकांश पत्रकार मोटरसाइकल वा चारपाङ्ग्रे सवारीमार्फत रिपोर्टिङमा निस्कन्छन्। तर ठाकुरले भने साइकललाई आफ्नो पहिचान बनाएका छन्। विगत करिब २५ वर्षदेखि साइकलमै यात्रा गर्दै उनले हजारौँ किलोमिटर दूरी पार गरेका छन्। यो केवल यात्रा होइन, पत्रकारिताप्रतिको उनको निष्ठा, जनताप्रतिको जिम्मेवारी र समाजप्रतिको समर्पणको कथा हो।

वि।सं। २०४६ साल साउन ७ गते बाँकेमा बुबा तिरथ राम ठाकुर र आमा कैलाशा देवी ठाकुरको कोखबाट जन्मिएका दिनेश ठाकुरको पत्रकारिताप्रतिको रुचि बाल्यकालमै देखिएको थियो। विद्यालय अध्ययनकै क्रममा उनले गाउँघरका गतिविधि, सामाजिक घटना, कविता, गीत र गजल चार्ट पेपरमा लेखेर भित्ते पत्रिका तयार गर्न थाले। यही सानो प्रयासले भविष्यमा उनको जीवनको मार्ग तय गरिदियो।

बाल भित्ते पत्रिकादेखि व्यावसायिक पत्रकारितासम्म

वि।सं। २०५४ सालदेखि बाल भित्ते पत्रिकामार्फत पत्रकारितामा पाइला चालेका ठाकुरले केही वर्षपछि व्यावसायिक पत्रकारितामा प्रवेश गरे। २०६२र६३ सालपछि उनले नेपाली एक्सप्रेस, राष्ट्रिय पश्चिम टुडे, जनमत अर्धसाप्ताहिक, मधेसवाणी, संकल्प साप्ताहिक, गुड न्युज साप्ताहिक लगायतका सञ्चारमाध्यममा निरन्तर काम गरे।

पछिल्लो १३ वर्षदेखि उनी लोकप्रिय सन्देश दैनिक र सहारा अनलाइनसँग आबद्ध छन्। यस अवधिमा उनले राजनीति, विकास, शिक्षा, स्वास्थ्य, पर्यटन, मानव अधिकार, सामाजिक न्याय र जनसरोकारका सयौँ समाचार तथा विशेष सामग्री प्रकाशन गरेका छन्।

यसका अतिरिक्त उनले सगरमाथा टेलिभिजन, नेपाल वन टेलिभिजन, पश्चिमी सरोकार दैनिक, नव मधेश जागरण हिन्दी दैनिक, सराखबर डट कमलगायतका विभिन्न सञ्चारमाध्यममार्फत पनि आफ्नो पत्रकारितालाई निरन्तरता दिएका छन्।

साइकल किन ?

दिनेश ठाकुरका लागि साइकल केवल सवारी साधन होइन, जनतासँग जोडिने माध्यम हो।साइकलमा यात्रा गर्दा गाउँका गल्ली, खेतका बाटा, कच्ची सडक र दुर्गम बस्तीमा सहजै पुग्न सकिन्छ। स्थानीयसँग प्रत्यक्ष संवाद गर्न समय मिल्छ, उनीहरूको पीडा बुझ्न सकिन्छ र समाचारको वास्तविकता नजिकबाट देख्न पाइन्छ। यही कारण उनले साइकललाई आफ्नो स्थायी सहयात्री बनाएका छन्।

नेपालगञ्ज र बाँकेका विभिन्न गाउँमा उनलाई साइकलमै रिपोर्टिङ गर्न पुगेको देख्ने स्थानीयहरू आज पनि भन्छन्—समाचारका लागि सबैभन्दा पहिले आउने पत्रकार दिनेश ठाकुर नै हुन्।

पत्रकारितासँगै मानव अधिकारको अभियान

पत्रकारिताको समानान्तर रूपमा ठाकुर मानव अधिकारको क्षेत्रमा पनि सक्रिय छन्। उनी मधेश मानव अधिकार गृह ९माहुरी होम० बाँकेका जिल्ला अध्यक्षका रूपमा मानव अधिकार संरक्षण, सामाजिक न्याय, महिला तथा बालबालिकाको अधिकार र नागरिक सचेतनाका अभियानमा निरन्तर लागिरहेका छन्।

समाजमा हुने अन्याय, विभेद र हिंसाका घटनामा उनले समाचार लेख्ने मात्र होइन, सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गरी समाधानका लागि पहल गर्ने प्रयाससमेत गर्दै आएका छन्।

पत्रकारहरूको हकहितका पक्षधर

दिनेश ठाकुर नेपाल पत्रकार महासंघ बाँके शाखाका निर्वाचित कार्यसमिति सदस्य हुन्। पत्रकारहरूको पेशागत अधिकार, क्षमता विकास र प्रेस स्वतन्त्रताको पक्षमा उनी सक्रिय रूपमा लागिरहेका छन्।

यसअघि उनी तत्कालीन प्रेस चौतारी बाँके तथा प्रेस सङ्गठन बाँकेको जिल्ला कार्यसमिति सदस्यका रूपमा समेत कार्यरत थिए। विभिन्न समयमा पत्रकारहरूको क्षमता अभिवृद्धि, पेशागत सुरक्षा र संगठन सुदृढीकरणका गतिविधिमा उनले भूमिका निर्वाह गरेका छन्।

युवाहरूलाई समाजसेवामा प्रेरित गर्ने अभियान

पत्रकारिता र मानव अधिकारसँगै ठाकुर सामाजिक क्षेत्रमा पनि उत्तिकै सक्रिय छन्। उनी नेपाल युवा क्लब, बाँकेका अध्यक्षका रूपमा युवालाई सामाजिक उत्तरदायित्व, स्वयंसेवा, नेतृत्व विकास र समुदायमुखी अभियानमा सहभागी गराउँदै आएका छन्।

उनको विश्वास छ—समाज परिवर्तनका लागि युवा शक्ति सबैभन्दा महत्वपूर्ण आधार हो।

पत्रकारिता केवल पेशा होइन, जिम्मेवारी

दिनेश ठाकुरका लागि पत्रकारिता जीविकोपार्जनको माध्यमभन्दा धेरै समाजप्रतिको दायित्व हो। समाचार संकलनका क्रममा उनले वर्षा, गर्मी, चिसो, धुलाम्मे सडक र स्रोत–साधनको अभावजस्ता अनेक चुनौती सामना गरेका छन्। तर ती कठिनाइले उनको यात्रालाई रोक्न सकेका छैनन्।

उनी भन्छन् “पत्रकारको सबैभन्दा ठूलो सम्पत्ति जनताको विश्वास हो। सत्य र तथ्यलाई नागरिकसम्म पुर्‍याउनु नै मेरो जिम्मेवारी हो।”

नयाँ पुस्ताका लागि प्रेरणा

साइकलका दुई पाङ्ग्रामा टेकेर २५ वर्षसम्म निरन्तर पत्रकारिता गर्नु आफैंमा एउटा प्रेरणादायी उदाहरण हो। प्रविधिको तीव्र विकास र प्रतिस्पर्धाको समयमा पनि सरल जीवनशैली, इमानदार कार्यशैली र जनपक्षीय पत्रकारितालाई निरन्तरता दिएका दिनेश ठाकुरले देखाएको समर्पण नयाँ पुस्ताका पत्रकारका लागि प्रेरणाको स्रोत बनेको छ।

उनको यात्रा केवल व्यक्तिगत सफलता होइन, समाजप्रति उत्तरदायी पत्रकारिताको एउटा जीवित उदाहरण पनि हो। जनताको आवाजलाई प्राथमिकता दिने, सत्यको पक्षमा उभिने र सामाजिक परिवर्तनका लागि निरन्तर सक्रिय रहने उनको प्रतिबद्धताले बाँकेको पत्रकारिता क्षेत्रमा छुट्टै पहिचान स्थापित गरेको छ।

साइकल अझै गुडिरहेको छ। समाचारको खोजी अझै जारी छ। र दिनेश ठाकुरको पत्रकारिता यात्रा अझै समाजको सेवामै समर्पित छ।